Rodzaje więźb dachowych – przegląd konstrukcji stosowanych w budownictwie

Rodzaj więźby dachowej ma kluczowe znaczenie dla stabilności dachu oraz możliwości aranżacji poddasza. W praktyce konkretna konstrukcja więźby jest określona już na etapie projektu budowlanego i zależy m.in. od rozpiętości budynku, kąta nachylenia dachu oraz rodzaju pokrycia dachowego.
Warto jednak znać podstawowe typy więźb dachowych – choćby po to, aby lepiej rozumieć projekt, rozmawiać świadomie z wykonawcą lub planować przyszłą adaptację poddasza.

Od czego zależy wybór konstrukcji więźby?

Na wybór rodzaju więźby dachowej wpływają przede wszystkim:

• rozpiętość dachu (odległość między ścianami nośnymi),
• kąt nachylenia połaci,
• ciężar pokrycia dachowego (np. dachówka ceramiczna vs blachodachówka),
• planowane użytkowanie poddasza (nieużytkowe lub mieszkalne).

Poniżej przedstawiamy najczęściej spotykane rodzaje więźb dachowych.

• ​Więźba krokwiowa

Jest to najprostszy typ konstrukcji dachu, stosowany przy rozpiętości nieprzekraczającej ok. 7–7,5 m.
Krokwie opierają się na murłatach oraz łączą w kalenicy, mając tylko dwa punkty podparcia.

Charakterystyka:

• nachylenie połaci: ok. 30–50°,
• długość krokwi: zwykle do 4,5–5 m,
• brak dodatkowych elementów usztywniających.

To rozwiązanie stosowane głównie w prostych dachach dwuspadowych o niewielkiej rozpiętości.

• więźba krokwiowo-jętkowa 

Więźba krokwiowo-jętkowa jest rozwinięciem konstrukcji krokwiowej i stosuje się ją przy rozpiętości dachu od 7 do 9 m lub przy większych kątach nachylenia połaci.

Konstrukcja wzmacniana jest jętkami, czyli poziomymi belkami łączącymi pary krokwi.

Zalety:

• większa sztywność konstrukcji,
• możliwość wykorzystania jętek jako elementów stropu,
• dobra opcja dla poddaszy użytkowych.

Zalecane nachylenie połaci: 35–60°.

• więźba płatwiowo-jętkowa 

Ten typ więźby stosuje się przy dachach o rozpiętości 9–11 m.
Konstrukcja wymaga zastosowania płatwi, które są podparte ścianami stolcowymi lub słupami.

Cechy charakterystyczne:

• obecność dodatkowych podpór wewnętrznych,
• możliwość stosowania dłuższych krokwi,
• większe możliwości kształtowania przestrzeni poddasza.

Przy dłuższych jętkach konieczne jest podparcie ich jedną lub dwiema ścianami stolcowymi.

• więźba płatwiowo-kleszczowa ​

Jest to konstrukcja stosowana przy rozpiętościach sięgających do 12 m.
Składa się z wiązarów głównych i pośrednich, w których istotną rolę pełnią kleszcze obejmujące krokwie z obu stron.

Zastosowanie:

możliwość przenoszenia dużych obciążeń.

dachy o dużych rozmiarach,

budynki wymagające bardzo stabilnej konstrukcji,

• więźby z dźwigarami 

Przy rozpiętościach powyżej 12 m stosuje się konstrukcje z dźwigarami kratowymi.
Pozwalają one na wykonanie dachu bez ścian wewnętrznych nośnych, co daje dużą swobodę aranżacyjną.

Najczęściej spotykane w:

nowoczesnych domach jednorodzinnych z otwartą przestrzenią.

halach przemysłowych,

obiektach użyteczności publicznej,